Monday, February 19, 2007

Görebilseydin

Kürşat Bümin
Yeni Şafak

Alper Görmüş'ü Yeni Şafak okurlarına tanıtmaya gerek yok. Alper bir süredir baştan sona yenilenen Nokta dergisinin genel yayın yönetmeni. Alper bu haftalık dergide neler mi yapıyor? Tabii ki kendisinden beklenileni... Derginin her sayısı el değmemiş bir konuya uzanıyor. Yanlış anlaşılmasın, 16 sayıdır yazarı olduğum bir dergiyi kollamak için yapmıyorum bu tespiti. Nokta, şöyle böyle değil bayağı iyi bir dergi oldu. Ayrıca Alper, dur bekle biraz daha da iyi olacak demekte. Hafta içinde lafladığımız oluyor tabii ki; ama derginin piyasaya henüz çıkmamış yeni sayının kapak konusunu kendisine bir gün bile sormadım. Sormadım, çünkü bu önemli kapak dosyalarının taşıdığı sürprizlerin tadını kaçırmak istemedim.

Gelelim Nokta'nın son sayısının kapaktan girilen ana dosyasına:

“101 yaşında ölen Kürt büyüklerinden Esat Cemiloğlu'nun itiraf mektubu / Nokta tartışmaya açıyor/ 1915 Büyük Felaketi'nde Kürtlerin rolü”.

İşte bize yeni bir “ev ödevi” daha... Konuyla biraz olsun yakından ilgilenenlerin hiç değilse duyduğu yeni bir dosya: 1915 Ermeni Tehciri'nde Kürtlerin rolü.

Aslına bakacak olursanız Nokta'nın bu konuyu kapağına taşıyacağı aklımdan geçmişti. Dr. Naci Kutlay'ın Radikal İki'de yayımlanan “Hrant Dink, Kürtler ve Ermeniler” başlıklı yazısı, yaklaşan tartışmayı açıkça haber veriyordu.

Nitekim şimdi anlıyoruz ki, Nokta'nın dosyayı toparlamasında bu yazının etkisi büyük olmuş. Çünkü tartışmayı bugün için daha bir geliştiren bilgiler, 1904 doğumlu Esat Cemiloğlu'nun vefatından (2005) kısa bir süre önce Dr. Naci Kutlay'a teslim ettiği bir zarfın içinde yer alıyor. Esat Cemiloğlu, yüksek öğrenimini (ziraat mühendisliği) yaptığı Fransa'dan Türkiye'ye döndükten sonra (1930) siyaseti de seven -1959'da “49'lar davası”ndan bir buçuk yıl hapis yatmışlığı da var- Diyarbakır'ın köklü ailelerinden birisinin çocuğuymuş. Cemiloğlu soyadını duyunca birçoğunuz Felat Cemiloğlu adını da hatırlamıştır mutlaka.Nasıl hatırlanmaz; Hasan Cemal'in “Kürtler” kitabının en etkileyici bölümlerinin başında Felat Cemiloğlu'nun “Diyarbakır E Tipi Askeri Cezaevi 33 No'lu Koğuş” adını taşıyan cehennemi anlattığı sayfalar gelmiyor muydu? Artık hayatta olmayan Felat Bey'in hatırasından özür dileyerek, Cemal'in kitabından hiç değilse şu satırları aktarmak isterim: “Emre itaatsizlik! Cezası: Duvarın dibinde, kanalizasyonun kapağını kaldırdılar, bir avuç b... alıp ağzıma attım. Sonra ağzımda pislik, hazır ola geçtim., öylece duruyorum. Kımıldamak yok. Temizlemek yok. Öylece ağzım kapalı, kımıldamadan ayakta, hazır olda bekliyorsun....”

Aman Allahım!

İşte bu hafta Nokta, Felat Bey'in babası Esat Cemiloğlu'nun Dr. Naci Kutlay'a teslim ettiği notlardan hareketle Kürtler ve 1915 Ermeni Tehciri dosyasını açıyor.

Koca dosyayı aktarmam beklenmiyordur. Sadece bir iki hususa dikkat çekmekle yetineceğim:

Esat Cemiloğlu anlatıyor:

“Birçok Ermeni masum olarak öldürüldü. Gün geldi bir ayakkabı pençesi veya bir pantolon diken bulunmadı. Bir demir çivi, bir at nalı dahi yapan bulunmadı. Ermeni malını kim yedi ise hiçbiri iflah olmadı....”

Bir iki satır da Dr. Naci Kutlay ile yapılan röportajdan:

“Sadece Kürtler için demiyorum, herkes için söylüyorum. Yanlışlıklar ve karşılıklı hatalar için özür dilenmeli. Muş'ta Hacı Musa'nın Ermenilere yaptığını, Ermeni kızı Gülo'ya yaptığını ben bugün niçin savunayım? Bugün Türkiye'de her insanın o olan biteni objektif olarak değerlendirerek kötülüklerin içinde payım ne kadardır diye bir vicdan muhasebesi yapması gerekir.”

Alper, “Önümüzdeki hafta Nokta, Kürt aydınlarının söz aldığı geniş bir tartışmayı taşıyacak sayfalarına” diyor.

Ben bu dosyanın da yolunu gözlüyorum... Belki de -bilmem ne dersiniz- Naci Kutlay'ın sözünü ettiği “vicdan muhasebesi”nin Kürt cephesinden başlamasının ayrıca bir önemi vardır.

Yazıyı Hrant'ımızı anarak bitirelim:

Bak görüyorsun vicdanlı kardeşim! Bunu söylemek kimi ne kadar teselli eder hiç mi hiç bilemem ama görüyorsun ki boşuna yaşamadın ve ölmedin... “Vicdan muhasebesi” belki bu memlekette de başlamak üzere...

Görebilseydin...

No comments:

Followers